Ścieżka SMART na piątkę z plusem. Jak pozyskać środki na projekt B+R wraz z wdrożeniem?

7 lutego 2023 został ogłoszony pierwszy konkurs z perspektywy 2021-2027: Ścieżka SMART. W najbliższym naborze trwającym od 21 lutego do 12 kwietnia mogą brać udział wyłącznie mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa. Konkurs różni się od podobnych naborów z poprzedniej perspektywy UE przede wszystkim: modułowym charakterem (co sprawia, że w ramach konkursu można sfinansować wiele różnych opcji badawczych i inwestycyjnych), sposobem punktacji projektów (preferowane są projekty B+R) a także relatywnie wysokim poziomem skomplikowania.

Kompleksowy projekt w ścieżce SMART

Konkurs umożliwia połączenie w jednym wniosku aplikacyjnym kilku różnych subprojektów (modułów) ocenianych częściowo wraz z pozostałymi modułami projektu, częściowo zaś odrębnie. Obowiązkowym modułem dla dużych przedsiębiorstw jest moduł B+R. Mikro, małe i średnie firmy nie są zobligowane do realizowania prac B+R (mogą zamiast modułu B+R zrealizować moduł wdrożeniowy), jednak startowanie w konkursie modułu B+R obniża szanse na uzyskanie dofinansowania. Oprócz modułu B+R oraz modułu wdrożeniowego w ramach projektu można sfinansować inne moduły:

• moduł infrastruktura B+R
• moduł cyfryzacja
• moduł zazielenienie przedsiębiorstw
• moduł kompetencje
• moduł internacjonalizacja

W tym tekście skupiamy się na realizacji projektu obejmującego moduł B+R, moduł wdrożeniowy oraz oba moduły razem. Proszę pamiętać, ze w przypadku realizacji projektu obejmującego oba moduły, koszty kwalifikowane na realizację prac B+R muszą angażować min. 20% kosztów kwalifikowanych całego przedsięwzięcia.

Moduł B+R

W ramach modułu B+R należy zrealizować prace B+R (badania przemysłowe / prace rozwojowe), ukierunkowane na opracowanie nowego produktu lub procesu. Efektem realizowanych prac powinno być innowacyjne (w skali kraju) rozwiązanie o potencjale wdrożeniowym w działalności gospodarczej przedsiębiorstwa.

Poziomy dofinansowania (moduł B+R)

Poziomy dofinansowania (uwzględniające premię za szerokie rozpowszechnienie wyników do zrealizowania prac. np. w formie publikacji naukowych):

Koszty kwalifikowane (moduł B+R)

Kosztami kwalifikowanymi w module B+R można objąć m.in.:

• wynagrodzenie personelu B+R (np. w formie umowy o pracę)
• koszt podwykonawstwa (podwykonawstwo może obejmować maksymalnie 70% kosztów w module B+R)
• amortyzację sprzętu i aparatury badawczej
• koszt wynajmu / leasingu aparatury badawczej
• koszty nabycia wartości niematerialnych i prawnych
• koszty surowców, półproduktów, odczynników
• koszty pomocniczych usług obcych, które są niezbędne do realizacji projektu, ale nie wpisują się w definicję innych kategorii (np. koszty usług dźwigowych)
• koszty pośrednie (ryczałt 25% sumy kosztów wyżej wymienionych minus koszty podwykonawstwa) – np. koszty kierownika projektu, koszty energii elektrycznej, opłaty za energię elektryczną.

Moduł wdrożeniowy

Zgodnie z dokumentacją konkursową: „Celem modułu jest, wdrożenie w działalności gospodarczej wnioskodawcy na terenie RP, wyników prac B+R zrealizowanych przez niego samodzielnie lub na jego zlecenie lub przez niego zakupionych poza projektem, w formie innowacyjnego rozwiązania„. Najbardziej efektywne z punktu widzenia punktacji projektu jest wdrożenie wyników wcześniej opracowanych w ramach modułu B+R.

Poziomy dofinansowania (moduł wdrożeniowy) – dotacja częściowo zwrotna

Poziomy dofinansowania działań inwestycyjnych (finansowanych w ramach regionalnej pomocy inwestycyjnej):

Jak łatwo zauważyć w powyższej tabeli nie ma wielu powiatów z woj. mazowieckiego:

• powiat legionowski
• powiat miński
• powiat otwocki
• powiat wołomiński
• powiat grodziski
• powiat nowodworski
• powiat piaseczyński
• powiat warszawski zachodni
• powiat pruszkowski

Powyższe powiaty nie mogą liczyć na żadne wsparcie w ramach pomocy regionalnej (poza wyjątkami wskazanymi w tabeli powyżej).

Koszty kwalifikowane (moduł wdrożeniowy)

W module wdrożeniowym można umieścić przede wszystkim następujące koszty kwalifikowane:

• zakup gruntu
• zakup nieruchomości zabudowanych
• zakup środków trwałych (w tym koszt instalacji i uruchomienia)
• roboty i materiały budowlane
• wartości niematerialne i prawne

Jak napisać dobry projekt B+R z wdrożeniem?

Napisanie „dobrego projektu” oznacza wykonanie dokumentacji aplikacyjnej jak najbardziej zbliżonej do kryteriów oceny. Każdy projekt oceniany jest według następujących kryteriów:

Kryteria wspólne dla wszystkich projektów (ocena: TAK / NIE)

• Kwalifikowalność wnioskodawcy – wnioskodawcą ma być przedsiębiorstwo MŚP, która prowadzi działalność gospodarczą na terytorium RP (co potwierdza wpis w CEIDG / KRS);
• Projekt spełnia efekt zachęty (zbadanie czy nie doszło do rozpoczęcia realizacji projektu przed złożeniem wniosku o dofinansowanie) – realizacja projektu nie może rozpocząć się przed dniem lub w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie;
• Spójność projektu – projekt powinien być spójny, co oznacza, że zadania zaplanowane w ramach modułów powinny być racjonalne, komplementarne oraz zapewniać synergię na poziomie projektu lub spójność ze strategią przedsiębiorstwa; Z uwagi na to, że konkurs dopuszcza możliwość realizacji projektów nielinearnych (tj. dotyczących niepowiązanych ze sobą przedsięwzięć), w przypadku tego typu projektów nie jest wymagane, aby wdrożenie dotyczyło wyników prac B+R prowadzonych w module B+R;
• Zdolność wnioskodawcy do finansowej realizacji projektu – wnioskodawca musi przedstawić adekwatne źródła finansowania realizacji projektu (poszczególnych modułów). Plan zapewnienia środków finansowych musi być realistyczny i wiarygodny. Ocena zostanie dokonana na podstawie analizy przedstawionej w modelu finansowym stanowiącym element dokumentacji aplikacyjnej.
• Projekt spełnia horyzontalne zasady równości szans i niedyskryminacji – projekt musi wywierać pozytywny wpływ na zasadę równości szans i niedyskryminacji.
• Projekt spełnia zasadę zrównoważonego rozwoju – projekt musi spełniać co najmniej dwie zasady z tzw. zasad 6R: odmów (refuse); ogranicz (reduce); używaj ponownie (reuse); naprawiaj (recover); oddaj do recyklingu (recycle); zastanów się co możesz zrobić lepiej (rethink); wnioskodawca może także wykazać pozytywny wpływ na inne aspekty środowiskowe w ramach projektu (tj. poza zasadami 6R); kluczowe jest, aby pozytywny wpływ projektu na aspekty środowiskowe został wyrażony we wskaźnikach projektu;
• Współpraca przedsiębiorców innych niż MŚP (dotyczy tylko dużych przedsiębiorstw) – projekt realizowany przez duże przedsiębiorstwo musi dotyczyć współpracy z podmiotami z sektora MŚP prowadzącymi działalność w RP. Zakres współpracy musi dotyczyć działań badawczych i innowacyjnych wspieranych w ramach pierwszego celu szczegółowego CP 1 (i) – rozwijanie i wzmacnianie zdolności badawczych i innowacyjnych oraz wykorzystywanie zaawansowanych technologii.
• Projekt obejmuje moduł obligatoryjny – projekt składany przez MŚP musi dotyczyć modułu „B+R” lub modułu „wdrożenie innowacji”.

Kryteria dla modułu B+R (ocena: TAK / NIE)

• Istota modułu – w ramach kryterium weryfikacji podlega m.in. precyzja oraz poprawność określenia problemu badawczego (w świetle aktualnego stanu wiedzy) oraz zasadność podjęcia prac B+R w kontekście innowacyjnego efektu końcowego prac B+R;
• Budżet modułu – weryfikacji podlega np. to czy koszty projektu są zgodne z katalogiem przewidzianym w regulaminie konkursu; limit na podwykonawstwo sięga 70% kosztów kwalifikowanych przeznaczonych na prace B+R w module;
• Wskaźniki modułu – ocenie podlega m.in. to czy wnioskodawca wykazał wszystkie adekwatne produktu i rezultatu dla modułu; wskaźniki rezultatu muszą uwzględniać parametry nowych cech i funkcjonalności innowacji wynikające z prac B+R;
• Potencjał do realizacji modułu – ocena dotyczy m.in. zespołu projektowego, zasobów technicznych oraz zasobów WNIP; Główne znaczenie ma to, czy zespół badawczy posiada wiedzę, doświadczenie adekwatne do zakresu i rodzaju zaplanowanych prac B+R; przynajmniej jedna osoba w kluczowym zespole projektowym powinna posiadać doświadczenie we wdrażaniu wyników prac B+R w działalności gospodarczej;
• Potencjał do wdrożenia wyników modułu – wyniki prac B+R muszą zostać wdrożone, tj. np. wprowadzone do własnej działalności gospodarczej wnioskodawcy; wdrożenie wyników prac B+R musi co do zasady nastąpić w okresie wskazanym we wniosku o dofinansowanie; we wniosku o dofinansowanie należy wykazać, że nie istnieje objęta ochroną własność intelektualna (np. technologie, wyniki prac B+R), która uniemożliwiałaby albo czyniła niezasadnym przeprowadzenie wdrożenia opracowanego rozwiązania;
• Zgodność z KIS – rezultat modułu powinien wpisywać się w Krajowe Inteligentne Specjalizacje
• Moduł nie dotyczy działalności wykluczonych ze wsparcia – wykluczenie badane jest w oparciu o kody PKD przedmiotu projektu (modułu);
• Zgodność z przepisami dotyczącymi pomocy publicznej – weryfikacji podlega m.in. zgodność projektu z rozporządzeniem KE 651/2014

Kryteria dla modułu wdrożeniowego (ocena: TAK / NIE)

• Istota modułu – celem modułu jest wdrożenie prac B+R w działalności gospodarczej wnioskodawcy, przy czym chodzi tylko o takie prace B+R, które mają znaczący i bezpośredni wpływ dla wdrażanej innowacji. Kwestie dotyczące własności intelektualnej muszą być uregulowane prawnie (w momencie aplikowania należy posiadać pełnię praw do wyników prac B+R). Innowacja wprowadzana w ramach modułu musi dotyczyć skali min. krajowej. Innowacją może być produkt (usługa) lub proces biznesowy, ale tylko jeśli jest związany z produkcją wyrobów / usług. Oznacza to, że wsparcie nie zostanie udzielone na realizację projektów, których rezultatem będzie innowacja w procesie biznesowym dotycząca innych funkcji przedsiębiorstwa, np. dystrybucji i logistyki, marketingu i sprzedaży, systemów informacyjno-komunikacyjnych, itd.
• Budżet modułu – weryfikacji podlega m.in. to czy „realizacja modułu jest opłacalna a jego założenia finansowe uzasadniają jego realizację, w tym czy prognoza finansowa przychodów oraz kosztów związanych z wdrożeniem nowego procesu biznesowego lub produktu wskazuje na opłacalność modułu i opiera się na realnych założeniach„;
• Wskaźniki modułu – ocenie podlega m.in. to czy wnioskodawca wykazał wszystkie adekwatne produktu i rezultatu dla modułu; wskaźniki rezultatu muszą uwzględniać parametry nowych cech i funkcjonalności innowacji wynikające z prac B+R;
• Potencjał do realizacji modułu – ocenie podlega m.in. czy firma posiada niezbędne pozwolenia, koncesje, prawa własności intelektualnej lub też uprawdopodobniono możliwość ich pozyskania. W tym kryterium duże znaczenie ma także precyzyjne sformułowanie harmonogramu realizacji projektu, właściwa identyfikacja jego ryzyk oraz przedstawienie odpowiedniego zaplecza kadrowego.
• Zgodność z KIS – rezultat modułu powinien wpisywać się w Krajowe Inteligentne Specjalizacje (KIS);
• Moduł nie dotyczy działalności wykluczonych ze wsparcia – wykluczenie badane jest w oparciu o kody PKD przedmiotu projektu (modułu);
• Zgodność z przepisami dotyczącymi pomocy publicznej

Kryteria punktowane (wspólne dla projektu)

• Innowacja w skali minimum krajowej jest efektem wyników prac B+R (punkty: 0, 1, 2, 3, 12) – maksimum punktowe można zdobyć jedynie wtedy, gdy w projekcie występuje co najmniej jedna innowacja na poziomie minimum krajowym i jest ona efektem prac B+R planowanych do realizacji w module B+R. Z tego względu potencjalna realizacja projektów przez MŚP nieobejmująca modułu B+R nie ma większego sensu w kontekście konkurencyjnych projektów;
• Potencjał innowacji do transformacji rynku (punkty: 0, 3, 5) – promowane będą innowacje, które odznaczą się potencjałem w zakresie wykreowania nowego rynku (w poprzedniej perspektywie mówiono o tzw. innowacji przełomowej).
• Ekoinnowacja na poziomie kraju (punkty: 0, 1, 2) – 2 pkt. zostaną przyznane, jeśli w module B+R zostanie przewidziane opracowanie ekoinnowacji co najmniej w skali krajowej.
• Innowacja cyfrowa na poziomie kraju (punkty: 0, 1, 2) – 2 pkt. zostaną przyznane, jeśli w module B+R zostanie przewidziane opracowanie innowacji cyfrowej co najmniej w skali krajowej.
• Współpraca w związku z projektem (punkty: 0, 2) – promowane są projekty przewidujące współpracę z jednostkami badawczymi lub organizacjami pozarządowymi.
• Społeczne znaczenie innowacji (punkty: 0, 2) – innowacja zaplanowana w projekcie powinna mieć pozytywne znaczenie dla jakości życia społeczeństwa lub wyłączenia społecznego, w tym dostępności lub poziomu zdrowia lub spowolniania zmian klimatu.

Jakie szanse punktowe ma projekt obejmujący tylko moduł B+R, wyłącznie moduł wdrożeniowy lub oba wskazane moduły?

Projekt obejmujący wyłącznie moduł B+R ma największe szanse na uzyskanie wsparcia. W kryterium pn. „Innowacja w skali minimum krajowej jest efektem wyników prac B+R” może bowiem uzyskać aż 12 pkt. Dodatkowo projekt ten jest stosunkowo łatwo sfinansować po stronie wkładu własnego (wysoki poziom dofinansowania prac B+R), stąd też nie ma większych przeszkód dla pozytywnej oceny kryterium dot. zdolności finansowej projektu (wnioskodawcy).

Projekt obejmujący wyłącznie moduł wdrożeniowy znajduje się w trudniejszym położeniu. Zgodnie z dokumentacją konkursu w kryterium pn. „Innowacja w skali minimum krajowej jest efektem wyników prac B+R” projekt może otrzymać maksymalnie 2 pkt. jeśli w projekcie występuje co najmniej jedna innowacja na poziomie minimum krajowym i jest ona efektem przeprowadzonych przez wnioskodawcę prac B+R poza projektem. Oznacza to, że realizacja projektu wdrożeniowego może się nie powieść z powodu relatywnie niskiej punktacji i związanej z tym konkurencji ze strony innych aplikujących.

Wydaje się zatem, że najlepszym rozwiązaniem jest połączenie modułów: B+R oraz wdrożeniowego. W takiej sytuacji w kryterium „Innowacja w skali minimum krajowej jest efektem wyników prac B+R” można uzyskać 12 pkt, o ile w projekcie wystąpi co najmniej jedna innowacja na poziomie min. krajowym i będzie ona efektem prac B+R planowanych do realizacji w module B+R. Należy także mieć na uwadze, że moduł B+R (będący częścią całego projektu) dla pozytywnej oceny powinien obejmować co najmniej 20% kosztów kwalifikowanych całego przedsięwzięcia. Oznacza to, że w przypadku projektu, którego ciężar dotyczyłby głównie wdrożenia (inwestycji), co najmniej 20% kosztów należy przeznaczyć na realizację prac B+R (np. dotyczących optymalizacji czy testów rozwiązania poddawanego wdrożeniu). Taki zabieg znacznie zwiększy szanse na uzyskanie dofinansowania. Wadą połączenia dwóch modułów jest natomiast zwiększone zapotrzebowanie na kapitał zewnętrzny (własny), co z kolei podnosi ryzyko negatywnej oceny w kryterium dot. zdolności finansowej.

Link do pełnej dokumentacji konkursu znajdą Państwo TUTAJ: